De Kerststol is het ultieme kerstattractie! De geur alleen al brengt je meteen in de feestelijke sferen. Wil jij ook zo’n heerlijke, warme stol uit je eigen oven? Ga jij Kerststol maken?
Kerststol met amandelspijs voor 4 personen
Klassieke kerststol gevuld met een rol amandelspijs, rozijnen, krenten, sukade en gehakte noten. Deze stol heeft een zachte, lichtzoete broodstructuur met speculaaskruiden en citroenrasp voor extra aroma. Geschikt als feestelijk brood bij het kerstontbijt of bij de koffie; voor 4 personen.
Ingrediënten
- 375 g bloem (tarwebloem)
- 7 g droge gist (1 zakje)
- 30 g witte basterdsuiker
- 1/2 theelepel zout
- 1 theelepel speculaaskruiden
- 150 ml volle melk, lauwwarm
- 50 g boter, zacht
- 1 ei (kamertemperatuur)
- 100 g amandelspijs
- 100 g rozijnen
- 50 g krenten
- 30 g sukade (gekonfijte sinaasappelschil)
- 75 g gemengde noten (hazelnoten/walnoten/pistachenoten), grof gehakt
- 1 theelepel citroenrasp
- 20 g poedersuiker om te bestuiven
- extra boter om te bestrijken (20 g)
Bereidingswijze
- 1) Rozijnen en krenten wellen: doe 100 g rozijnen en 50 g krenten in een kom met 100 ml warm water en laat 15 minuten wellen. Giet af en dep droog met keukenpapier.
- 2) Spijs voorbereiden: rol 100 g amandelspijs tot een strakke rol van ongeveer 20 cm en leg koel weg, afgedekt met plasticfolie.
- 3) Deeg maken: meng 375 g bloem, 7 g droge gist, 30 g basterdsuiker, 1/2 tl zout en 1 tl speculaaskruiden in een kom. Voeg 150 ml lauwwarme melk, 50 g zachte boter en 1 ei toe en meng tot samenkomt.
- 4) Kneed het deeg 15-20 minuten met de hand (of 5-7 minuten in de mixer) tot een soepel, elastisch deeg. Voeg halverwege 1 theelepel citroenrasp toe en kneed kort mee.
- 5) Vruchten en noten toevoegen: kneed de uitgelekte rozijnen, krenten, 30 g sukade en 75 g gehakte noten door het deeg zodat ze gelijkmatig verdeeld zijn.
- 6) Eerste rijs: vorm een bal van het deeg, leg in een licht ingevette kom en dek af met plasticfolie of een theedoek. Laat 45 minuten rijzen op een warme plek tot ongeveer verdubbeld in volume.
- 7) Vormen en vullen: druk het deeg plat tot een ovaal van ca. 30x20 cm. Leg de amandelspijsrol in het midden en vouw het deeg over de spijs zodat er een langwerpige stol ontstaat (spijs in het midden, beide kanten overlappend). Sluit de naden goed en vorm tot een mooie stol.
- 8) Tweede rijs: leg de gevormde stol op een met bakpapier beklede bakplaat. Dek losjes af en laat nog 30 minuten rijzen.
- 9) Voorverwarmen en bestrijken: verwarm de oven voor op 175°C. Bestrijk de bovenkant van de stol met losgeklopt ei voor glans.
- 10) Bakken: bak de stol 35 minuten in het midden van de oven. Bedek de bovenkant met aluminiumfolie na 25 minuten als de stol te snel bruint.
- 11) Afwerking: haal de stol uit de oven en bestrijk direct met 20 g gesmolten boter. Laat volledig afkoelen op een rooster. Bestuif vlak voor serveren met 20 g poedersuiker.
- 12) Bewaren: bewaar afgedekt in folie of in een broodtrommel; binnen 2-3 dagen consumeren of invriezen in plakken.
Voedingswaarde:
Porties: 4 Portiegrootte: 1 portie (1/4 stol)Hoeveelheid per portie: Calorieën: 910Total Fat: 44gSaturated Fat: 14gTrans Fat: 0.5gUnsaturated Fat: 29.5gCholesterol: 53mgSodium: 250mgCarbohydrates: 130gNet Carbohydrates: 124gFiber: 6gSugar: 49gSugar Alcohols: 0gProtein: 19g
De geschiedenis en symboliek van de kerststol
Wist je dat kerststol een echt Duits feestbrood is? Het is al eeuwenoud! Ook in Nederland is het superpopulair geworden tijdens Kerst. De naam ‘Stollen’ komt van het Duitse woord voor ‘stoel’ of ‘stapel’, wat verwijst naar de vorm.
De amandelspijs in het midden heeft een leuke betekenis. Het stelt het pasgeboren kindje Jezus voor, ingepakt in doeken. Dat maakt het bakken extra speciaal!
Nederlandse stollen hebben vaak wat extra’s. Denk aan gekonfijte sinaasappelschil en kersen. Die geven het brood mooie kerstkleuren: rood, wit en groen. Deze traditie om kerststol te eten bij het kerstontbijt of de brunch maakt de feestdagen compleet!
Zo maak je de perfecte, luchtige kerststol
Voor een heerlijke kerststol begin je met goede ingrediënten. Je hebt bloem, melk, boter en gist nodig. En natuurlijk veel lekkers voor de vulling. Denk aan rozijnen, krenten en amandelspijs.
Een belangrijke tip: kneed het deeg lang en goed. Dat is echt de sleutel voor een luchtige stol. Zo’n 15 tot 25 minuten is perfect. Laat het deeg na het kneden even rusten zodat de gluten zich goed kunnen ontwikkelen. Daarna moet het deeg goed rijzen, minstens een uur. Dan wordt je stol lekker zacht.
Als je de amandelspijs erin doet, maak er dan een rolletje van. Leg dit rolletje precies in het midden van je deeg. Vouw het deeg hier mooi overheen en vorm de stol. Zo krijg je overal evenveel spijs. Bestrijk de bovenkant met losgeklopt ei voor een mooie glans. Na het bakken bestrooi je de stol met poedersuiker. Dat ziet er mooi uit en smaakt heerlijk!
TIP: Geduld is een schone zaak voor een luchtige stol! Laat het deeg twee keer rijzen: eerst zonder vulling, en dan nog een keer als de vulling erin zit.
Cruciale baktips en smaakmakers
Wil je een super luchtige stol bakken? Dan is goed kneden heel belangrijk. Kneed het deeg tot het elastisch aanvoelt. Dit helpt de stol om mooi te rijzen in de oven.
Zorg ook dat je rozijnen en krenten goed welt. Leg ze ongeveer 15 minuten in warm water, rum of sinaasappellikeur. Hierdoor blijven ze lekker zacht in het brood en krijgen ze extra smaak. Ze bakken dan niet droog.
Bak de kerststol in een voorverwarmde oven op 180-200°C gedurende 30-40 minuten. Houd ‘m goed in de gaten, want elke oven is anders! Laat de stol na het bakken op een rooster afkoelen om uitdroging te voorkomen.
Serveer de kerststol met een likje roomboter of wat jam voor de ultieme smaakbeleving!
Verrijk je kerststol: Variaties en zelfgemaakte spijs
De klassieke amandelspijs is natuurlijk onmisbaar. Maar je kunt ook variëren! Zelfgemaakte spijs is extra lekker. Maak amandelspijs eenvoudig zelf met gemalen amandelen, poedersuiker en een beetje eiwit. Dit geeft een verse en smaakvolle vulling.
Naast amandelspijs voeg je vaak rozijnen en krenten toe. Maar probeer ook eens cranberry’s of gedroogde abrikozen. Dat geeft een leuke twist aan je stol. Ze zorgen voor een andere, frisse smaak.
Vergeet de noten niet! Hazelnoten, walnoten of pistachenoten geven een lekkere bite. En gekonfijte sinaasappelschil is ook heerlijk. Dit zijn kleine smaakbommetjes in je stol. Bepaal zelf jouw favoriete mix!
Wist je dat: Naast de klassieke vullingen, kun je ook eens experimenteren met speculaaskruiden voor een warme, winterse smaak!
Creatieve aanpassingen en het perfect bewaren van kerststol
Jazeker, er zijn veel leuke variaties mogelijk! Je kunt bijvoorbeeld experimenteren met kruiden. Wat dacht je van een beetje speculaaskruiden? Dat geeft je stol een warme, winterse smaak.
Voor een iets lichtere stol kun je minder boter en suiker gebruiken. Of vervang gewone melk door plantaardige melk. Zo pas je het recept makkelijk aan naar jouw wensen. Je kunt ook kleine stolletjes bakken. Dat is leuk om uit te delen. En het ziet er gezellig uit op tafel. Zo kan iedereen zijn eigen kleine kerststol genieten. Klein maar fijn!
Heb je nog een stukje kerststol over? Dat is zeldzaam, maar stel dat. Bewaar de stol dan goed afgesloten. Een luchtdichte doos voorkomt dat hij uitdroogt. Wikkel de stol eerst in huishoudfolie en leg hem daarna in een goed afgesloten doos of zak. Op kamertemperatuur blijft hij dan wel een paar dagen goed. Wil je de stol langer bewaren? Dan kun je hem ook invriezen. Snijd hem in plakken en vries ze apart in. Zo heb je altijd een stukje lekkere kerststol bij de hand. Ideaal voor onverwachte visite!
Conclusie
Om een heerlijke kerststol te maken, is geduld met het laten rijzen van het deeg de allerbelangrijkste tip. Net zoals het goed kneden van het deeg zorgt voor een luchtige stol, zo zorgen ook de goed gewelde rozijnen en krenten dat ze heerlijk zacht blijven. Ga jij deze kersttraditie zelf ook maken?